تبلیغات
خرید شارژ ایرانسل، خرید شارژ همراه اول و خرید شارژ تالیا زیست محیطی کوچک - اکوتوریسم؛ سرمایه خفته طبیعت ایران/ ثروتی که به جیبمان نمی رود!
مواظب محیط زیست باشیم
من و وبلاگم

آنچه گذشت

موضوعات

آخرین گفته های من

دوستان زیست محیطی من

دوستان دیگر

خالق

ابر برچسبها

نظرت؟؟؟

بازدیدهای شما

themebox

ایران با طبیعتی شگفت انگیز و پر رمز و راز دارای ثروتی خفته است که می توان با شکوفا کردن صنعت اکوتوریسم این سرمایه خفته را به صورت درآمد وارد رگ های اقتصاد کشورمان کرد.

به گزارش خبرنگار مهر، ایران سرزمینی است پهناور که با بیش از 8 میلیون هکتار وسعت از جاذبه های منحصر به فردی برخوردار است که در بسیاری از موارد در هیچ کجای کره زمین نمی توان شبیهی برایش یافت.

ما ایرانیها در سرزمینی زیست می کنیم که از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب با جاذبه های هفت رنگی آذین بسته شده است که باید قدردان تمامی این نعمت های خدادادی باشیم.

در هیچ کجای زمین نمی توان به فاصله چند صد کیلومتر از جنگلهای بی نظیر هیرکانی به دشتهایی که در آغوش کویر آرمیده اند، رسید. ایران سرزمین زیبایی های منحصر به فردی است که بدون شک در جذب گردشگران خارجی می تواند یکی از بهترین های جهان به شمار آید.

ایران یکی از 10 کشور برتر جهان به لحاظ جاذبه های گردشگری

سرزمین ایران به واسطه شرایط خاص جغرافیایی و اقلیمی به لحاظ جاذبه های گردشگری یکی از 10 کشور برتر جهان به حساب آمده و اهمیت توسعه اکوتوریسم زمانی نمایان می شود که بدانیم متوسط سفر 50 درصد از اکوتوریست های جهان بین 8 تا 14 روز بوده و بر همین اساس هر اکوتوریست به طور متوسط بین یک هزار تا هزار و 500 دلار در آمد ارزی برای کشور میزبان به ارمغان می آورد.

این در حالی است که درآمد حاصل از جهانگردی برای کشور ایران بسیار ناچیز بوده و از این لحاظ در بین کشورهایی که به صنعت اکوتوریسم بها داده اند، عقب مانده ایم.

امروزه صنعت گردشگری در تجارت جهانی رتبه نخست را به خود اختصاص داده و در حقیقت بزرگترین منبع ارزآوری در صادرات به شمار می رود به طوریکه میلیون ها نفر در جهان را به خدمت گرفته است.

این در حالیست که اکوتوریسم اصلی ترین فعالیت توریسم بر پایه طبیعت است که بر اساس تعاریف بین المللی باید در حفاظت از محیط زیست و افزایش درآمد جوامع محلی موثر واقع شود.

اکوتوریسم؛ اقتصادی پایدار برای جوامع محلی

یک استاد دانشگاه در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: اکوتوریسم سفری هدفمند به مناطق طبیعی به ویژه نواحی بکر است که ضمن آسیب نرساندن به محیط زیست، برای بهبود شرایط محیط زیستی منطقه کوشش می کند و به اکوتوریست ها اصول فرهنگ و رفتار محیط زیستی را آموزش می دهد.

دکتر مزدک دُربیکی افزود: احترام به آداب، سنت ها و فرهنگ مردم منطقه مورد بازدید نیز از اجزای اصلی رفتار اکوتوریست ها بوده و حضور اکوتوریسم در منطقه افزون بر این موارد، باید منجر به افزایش درآمدهای اقتصادی ناحیه مورد بازدید شود، به طوری که در بلندمدت، اقتصادی پایدار برای جوامع محلی و همه ذینفعان ایجاد کند.

این کارشناس محیط زیست با بیان این مطلب که برگردان واژه "طبیعت گردی" برای اکوتوریسم نادرست است، افزود: طبیعت گردی معادل واژه Nature Tourism است که الزاما فعالیت های اکوتوریستی را در بر ندارد و بهترین واژه ای که برای اکوتوریسم تاکنون پیشنهاد شده "بوم گردی" است که تا حدی مفهوم اکوتوریسم را می رساند.

20 درصد از کل سفرهای جهان مربوط به طبیعت گردی است

دکتر دُربیکی با ارزیابی سفرهایی که بر پایه طبیعت گردی در جهان رخ می دهند، گفت: استقبال از اکوتوریسم در جهان بسیار افزایش یافته به طوری که برخی آمارهای رسمی جهانی برآورد می کنند که اکوتوریسم و همه انواع گردشگری مرتبط با طبیعت، 20 درصد از کل سفرهای جهانی را تشکیل می دهد.

وی با بیان این مطلب که با توجه به افزایش تقاضای گردشگری و همچنین توجه بیشتر به موضوعات محیط زیست در جهان، ظاهرا اکوتوریسم روند رو به رشدی خواهد داشت، گفت: این مسئله در کشورهای پیشرفته و رو به پیشرفت با یکدیگر فرق دارد.

وی افزود: در کشورهای پیشرفته ظاهرا شرایط اکوتوریسم بهتر است مانند کشورهای استرالیا، کانادا، اتریش، سوییس، هر چند که نیاز به پژوهش گسترده تر دارد؛ اما در کشورهای رو به پیشرفت، شرایط اکوتوریسم در حد پایین تر قرار دارد اما استثنا هم وجود دارد مانند کشورهای کاستاریکا، برخی کشورهای آفریقایی و آسیایی.

دربیکی تصریح کرد : دلیل این تفاوت ها می تواند به خاطر مدیریت بهینه محیط زیست، فعالیت های آزاد اقتصادی و دانش تولیدی در زمینه بحث های مدیریتی و فنی اکوتوریسم در کشورهای پیشرفته باشد اما در کشورهای رو به پیشرفت، به دلیل نبود دانش، فشارهای اقتصادی و همچنین مشکلات دائمی محیط زیست و به ویژه مسائلی مانند افزایش جمعیت و فشار بر منابع، خیلی نمی توان مدیریت جامع اکوتوریسم را پیاده کرد.

پتانسیل اکوتوریسم در ایران بالاست

این استاد دانشگاه با اشاره به وضعیت اکوتوریسم در ایران گفت: به جرات می توان گفت پتانسیل اکوتوریسم در ایران بسیار بالاست ولی اصلا بهره برداری درستی از این پتانسیل نشده است.

وی افزود:‍ اکوتوریسم یک فعالیت بین رشته ای است و متاسفانه هنوز تعریف درستی از آن در سازمان های دولتی، رسانه ها، همایش ها و حتی دانشگاهها و نشریات علمی وجود ندارد و هر بخش هر طور مایل است، آن را تفسیر می کند.

دربیکی با بیان این مطلب که وقتی پدیده ای نادرست تعریف شود، افرادی که کارشناس نیستند وارد کار می شوند و آن را خراب می کنند، گفت: گشت و گذار در طبیعت و اکوتورگردانی یک موضوع است، برنامه ریزی و مدیریت علمی آن موضوعی دیگر که متاسفانه در بیشتر موارد در ایران افراد و سازمان ها در کارهای مربوط به بخش خود دخالت می کنند و خود را شایسته آن می دانند.

وی افزود: بیشتر مناطق طبیعی ایران که به عنوان مقصد اکوتوریستی مطرح هستند، برنامه دقیق مدیریتی برای حضور اکوتوریست ها ندارند و این مساله باعث شده برنامه ریزی و مدیریت اکوتوریسم در طبیعت یگانه ایران به خوبی انجام نشود.

اکوتوریسم در ایران ناقص معرفی شده است

این فعال محیط زیست در ادامه گفت: به همین دلیل معتقدم اکوتوریسم در ایران فقط به صورت ناقص معرفی شده و برنامه ریزی میان بخشی و بلندمدت اجرایی ندارد یا اگر هم داشته باشد (مانند سند ملی طبیعتگردی) مشخص نیست همانند سایر قوانین و مقررات، چقدر ضمانت اجرایی دارد.

وی در پاسخ به این سوال که آیا اکوتوریسم در ایران می تواند سودهای اقتصادی به همراه داشته باشد یا خیر، گفت: سود اقتصادی اکوتوریسم در ایران از نظر پتانسیل جاذبه طبیعی فرهنگی، تضمین شده است اما به پارامترهای گوناگون مانند ثبات اقتصادی، سرمایه گذاری بخش خصوصی، همکاری بخش دولتی و دهها عامل دیگر بستگی دارد.

دربیگی گفت: البته درباره درآمدزایی ناشی از اکوتوریسم در پارک های ملی و مناطق حفاظت شده و سایر نواحی مدیریتی ایران، مشکل قانونی و حقوقی وجود دارد یعنی متولی مدیریت منطقه نمی تواند درآمد حاصل را به خود اختصاص دهد و این درآمدها به خزانه دولت واریز میشود و از این رو انگیزه ای برای گسترش اکوتوریسم در این مناطق نمی ماند.

این فعال محیط زیست البته معتقد است که بخش خصوصی در ایران با نظارت کارشناسی دستگاههای مسئول می تواند فعالیت خوبی در رابه با اکوتوریسم داشته باشد.

اصلی ترین موانع بر سر راه اکوتوریسم در ایران/ ضرورت وجود یک سازمان مستقل

این استاد دانشگاه اصلی ترین موانع بر سر راه پیشرفت اکوتوریسم در ایران را دو عامل را معرفی کرد و گفت: یکی از این عوامل به تعریف نادرست بخش های متولی گردشگری کشور و به دنبال آن فعالیتهای بی برنامه بدون مدیریت برمی گردد که در حقیقت اینها مربوط به بخش "اثرگذار" است یعنی بخشی که متقاضی فعالیت های اکوتوریستی است.

وی افزود: دومین دلیل نبود برنامه های علمی کاربردی دقیق از سوی بخش متولی مدیریت محیط زیست و فرهنگ و اقتصاد کشور یعنی بخش "تاثیرپذیر" که فعالیت های اکوتوریستی در حوزه مدیریت آن ها انجام می شود.

دربیکی یادآور شد: لازم است با همکاری این دو بخش و نیز سایر بخش های ذی نفع، تعریف و چارچوبی دقیق برای اکوتوریسم مشخص و سپس مدیریت و برنامه ریزی آن انجام شود.

وی با اشاره به بین رشته ای بودن اکوتوریسم وجود یک سازمان مستقل را که از همه نمایندگان بخش های دست اندرکار گوناگون تشکیل شده باشد  برای این امر لازم دانست و افزود: این اقدام می تواند راهگشای مشکلات شود مشروط بر اینکه روند کار کاملا کارشناسی باشد.

این استاد دانشگاه ادامه داد: البته در حال حاضر کمیته ملی طبیعت گردی در کشورمان وجود دارد اما به اعتقاد من با توجه به کارکرد آن در این چند سال، می تواند خروجی بهتری داشته باشد.

بیشترهای تورهای گردشگری اقتصادی هستند

وی در پاسخ به این سوال که آیا تورهای گردشگری که در ایران فعالیت می کنند ابتدایی ترین اصول گردشگری را رعایت می کنند یا تنها به فکر سودهای اقتصادی خویش هستند، گفت: به جرات می توانم بگویم که بیشتر تورها فقط اقتصادی هستند و فقط درصد کمی هستند که شاید با اصول اولیه آشنایی داشته باشند که خود این موضوع مشکلات زیادی را ایجاد می کند.

دربیکی با اشاره به ضرورت نهادینه شدن فرهنگ صحیح طبیعت گردی در ایران گفت: تعریف درست اکوتوریسم، مشخص کردن متولیان و دست اندرکاران آن، مطالعه و اجرای طرح های اکوتوریستی با لحاظ کردن همه محورهای محیط زیستی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی، آموزش کوتاه مدت و بلند مدت همه ذینفعاناز جمله مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

رسالت رسانه ها و چشم انداز اکوتوریسم در ایران

وی در مورد وظیفه رسانه ها نیز گفت: مهم ترین وظیفه رسانه ها تاکید و پررنگ کردن محورهای یک فعالیت اکوتوریستی سالم است ولی اینکه رسانه ها فقط یک جاذبه طبیعی و فرهنگی را معرفی و تبلیغ کنند به معنای مشارکت در گسترش اکوتوریسم نیست.

دربیکی تصریح کرد: اگر رسانه ای می خواهد اکوتوریسم واقعی را معرفی کند باید بر محورهای کلیدی آن تاکید کند یعنی حفظ و بهبود شرایط محیط زیست، رشد اقتصاد سالم محلی، حفاظت از ارزش های فرهنگی و اجتماعی و آموزش محیط زیست به همه افراد جامعه منطقه مورد بازدید چرا که اکوتوریسم بدون این پارامترها همان بهتر که معرفی نشود.

این استاد دانشگاه همچنین در مورد چشم انداز اکوتوریسم در ایران نیز گفت: اگر با این شرایط پیش برود، در بخش اجرای درست و کارشناسی خیلی امیدوار کننده نیست مگر اینکه همه عواملی که گفته شد دست به دست هم بدهند تا چشم انداز مناسبی برای اکوتوریسم ایران ترسیم شود که با توجه به پتانسیل آن در کشور و توان کارشناسی بومی این کار شدنی است مشروط بر استفاده درست از دیدگاههای همه کارشناسان و علاقه مندان.

به هر روی ضرورت افزایش درآمدهای عمومی و کاهش وابستگی اقتصاد کشور به درآمد حاصل از فروش نفت و جذب نیروهای بیکار ایجاب می کند که استفاده از ظرفیتهای زیستی کشور با رویکرد حفاظت از منابع طبیعی و محیط زیست بیش از پیش در دستور کار متولیان امر قرار بگیرد.

................................................

گزارش و عکس: محسن تیزهوش



نویسنده :Aram joon
دوشنبه 4 دی 1391-12:47 قبل از ظهر